Şili'nin Pasifik kıyısında uzanan çöl bölgesinde, yağmurun neredeyse hiç düşmediği köylerde su ihtiyacı sisle karşılanıyor. Okyanustan gelen ve sabah saatlerinde tepelere çarpan yoğun sis, tepe yamaçlarına gerilen ince örgülü büyük ağlarda yoğunlaşarak damlalara dönüşüyor. Toplanan su, borularla köydeki depolara aktarılıyor. Bir yerel kalkınma vakfının desteklediği projede, ağların sayısı bu yıl iki katına çıkarıldı.

Bir ağdan günde yüzlerce litre

Projeyi yerinde inceleyen bir uluslararası su araştırmaları ağının raporuna göre, uygun konumdaki bir ağ sisli günlerde birkaç yüz litre su toplayabiliyor. Bu su, köylerdeki küçük sebze bahçelerinin sulanmasında, hayvanların içme suyunda ve uygun arıtma sonrasında evlerde kullanılıyor. Ağların bakımı köy halkı tarafından yapılıyor, bu da sistemin düşük maliyetle sürdürülmesini sağlıyor.

Su kaynakları üzerine çalışan Türk araştırmacı Dr. Barış Altınordu, yöntemin her yerde uygulanamayacağını, yoğun ve düzenli sis alan kıyı ve dağ bölgelerinde verimli olduğunu belirtiyor. Altınordu, Türkiye'de de bazı yüksek kıyı bölgelerinde benzer denemelerin yapılabileceğini, ancak önce sisin sıklığı ve yoğunluğu üzerine uzun süreli ölçümler gerektiğini vurguluyor.

Uzmanlar, sis hasadının büyük kentlerin su sorununu çözemeyeceğini, ancak şebekeye uzak küçük yerleşimler için anlamlı bir destek sunabileceğini ifade ediyor. Şili'deki proje, benzer koşullara sahip Fas ve Peru gibi ülkelerdeki girişimlerle de deneyim paylaşıyor. Köylerde ağların kurulmasıyla birlikte küçük ölçekli sebze yetiştiriciliği ve arıcılık gibi faaliyetlerin yeniden canlandığı, bazı ailelerin daha önce terk ettikleri evlere dönmeye başladığı da aktarılıyor.